تفسیر سوره حجرات 1- پیش مطالعه مطالب جلسه اول اعوذ بالله من الشیطان الرجیم بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین بعدد ما احاط به علمه اللهم صل علی محمد و آل محمد الهی انطقنی بالهدی و الهمنی التقوی آغاز سوره حجرات سوره حجرات 18 آیه دارد و در مدینه نازل شده است و چون حجرات جمع حجره است و آیه چهار بحث از حجره های پیغمبر صلی الله علیه و آله وسلم می‌کند، اسمش را سوره حجرات گذاشتند. در این سوره آداب برخورد با پیغمبر صلی الله علیه و آله وسلم ، پیشی نگرفتن از پیغمبر صلی الله علیه و آله وسلم ، دوری از غیبت، تجسس، سوء ظن، اصلاح ذات البین، بسیج در مقابل افراد شروری که مسلمانان هستند ولی تجاوز به باقی مسلمانان می‌کنند و از این مسائل مطرح شده است. در این سوره کوچک پنج بار یا ایها الذین آمنوا آمده و تکرار شده است که بیانگر مسائلی است که به هر حال کسی که مومن است باید مودب به آدابی هم باشد. بعضی هم سوره حجرات را سوره آداب گفته‌اند. چون همه‌اش آداب و معاشرت است، سوره‌ای است که همه‌اش مسائل اجتماعی و از این نوع است. وارد سوره بشویم: بسم الله الرحمن الرحیم به نام خداوند بخشنده مهربان به نام او یعنی چه؟ یعنی قبولش دارم و ایمان به او دارم. به نام او، از او کمک می‌خواهم، یعنی قوی و قادرش می‌دانم. به نام او و از او کمک می‌خواهم یعنی او ما را دوست دارد و دوست دارد کمکمان کند، به نام او یعنی به او توکل دارم. به نام او یعنی به او پناهنده می‌شوم. پس این «ب» بسم الله خیلی معنا درونش است. چون اگر آدم کسی را نشناسد و دوستش نداشته باشد، قادرش نداند و به او عشق نورزد، حاضر نیست از او کمک بگیرد مگر اینکه کسانی دیگر از او کمک بخواهند، بی‌خود آدم نمی‌گوید به نام او. کسی می‌گوید به نام او که مراحل ایمان و عشق و توکل و پناهندگی در او تضمین شده باشد. بعد هم به نام تمام صفات او. بسم الله، نه بسم الصمد، نه بسم الرحمن، بسم الله. الله، همه اسامی خدا را شامل می‌شود. یک وقت می‌گویم دوغ، شیر، نفت، یک وقت می‌گویم مایع. مایع شامل همه مایعات می‌شود. الله شامل همه اسم‌ها می‌شود. به همه اسم‌های خدا پناه می‌برم و از همه اسم‌های خدا کمک می‌خواهم. دلیلش؟ دلیلش این است که رحمن و رحیم است. کسی دیگری مرا دوست ندارد. وارد آیه بشویم: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تُقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ» ای کسانی که ایمان آورده‌اید! در هیچ کاری بر حکم خدا و پیغمبر صلی الله علیه و آله وسلم پیشی نگیرید. در فارسی می‌گوییم کاسه از آش داغتر نباشیم. سه تا از سوره‌ها، یکی سوره مائده، سوره حجرات و سوره ممتحنه، چون مسائل حکومتی است با ایها الذین آمنوا شروع شده است: سوره مائده: یا ایها الذین آمنوا اوفوا بالعقود؛ پیمان‌ها را وفا کنید. سوره ممتحنه: یا ایها الذین آمنوا عدوی و عدوکم اولیاء؛ دشمنان خدا را سرپرست قرار ندهید و از آن‌ها تنفر پیدا کنید. این هم یک آیه: یا ایها الذین آمنوا لاتقدموا بین یدی الله؛ از قانون خدا، از رهبران الهی جلو نیافتید. به پیمان‌ها وفادار باشید و دشمنان خدا را ترک کنید. این سه سوره در 114 سوره با یا ایهاالذین آمنوا شروع شده. این آیه می‌گوید از خدا و پیغمبر صلی الله علیه و آله وسلم جلو نیافتید. لاتقدموا بین یدی الله و رسوله، از خدا و رسولش جلو نیافتید. یعنی چه؟ یعنی مثل فرشته‌ها باشید. چون قرآن درباره فرشته‌ها می‌فرماید لایسبقونه بالقول، فرشته‌ها از خداوند جلو نمی‌افتند. این سوره می‌خواهد بگوید که من می‌خواهم شما را مثل فرشته تربیت کنم. جلو نیافتید. حالا در چه چیزی جلو نیافتید؟ نگفته است چه چیزی، در مسائل اعتقادی، اجتماعی، سیاسی، اقتصادی، کاسه از آش داغ‌تر نباشید. اگر ما به این آیه عمل کنیم جلو بسیاری از خطاها گرفته می‌شود، چون بسیاری از کارهایی که ما می‌کنیم روی حدس است. حدس می‌زنم اینطور است، اقدام می‌کنم. سوءظن، اقدام می‌کنم. دوست دارم این کار را، اقدام می‌کنم. می‌خواهم ابتکار عمل دست من باشد. زود عجله می‌کنم و می‌گویم می‌خواهم من اولین کسی باشم که این کار را می‌کند، یعنی قضاوت‌های عجولانه، به اسم ابتکار و نوآوری، تخمین، حدس و وادار می‌کنند ما را که یک موضع‏گیری کنیم، بنویسیم، بگوییم، جایی برویم، اصلا دست به یک کاری می‌زنیم. قبل از آنی که خدا و پیغمبر صلی الله علیه و آله وسلم حکم بدهند، ما شروع می‌کنیم و بعد خراب می‌کنیم. خب، چند نمونه از پیشه گرفتن: 1- عید قربان بود، هنوز پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم گوسفندش را قربانی نکرده بود، دیگران قربانی کردند. لاتقدموا، جلو نیافتید. 2- پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم، گروهی را برای تبلیغ فرستادند، مردم آنجا، این نمایندگان پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم را کشتند، کفار، مسلمانان را کشتند. سه نفر از آن‌ها فرار کردند، داشتند بر می‌گشتند، در راه دو نفر را دیدند که از همان قبیله قاتلینند، گفتند خب آن گروه کفار که مبلغین اسلام را کشته‌اند پس ما این دوتا که از آن‌ها هستند را بکشیم و کشتند. پیغمبر صلی الله علیه و آله وسلم فرمود چرا بدون دستور کشتید؟ لاتقدموا بین یدی الله 3- قوم بنی تمیم به پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم گفتند که یک حاکم برای ما تعیین کن، ابوبکر گفت فلانی، عمر گفت فلانی، این‌ها داشتند با هم چانه می‌زدند و جر و بحث می‌کردند؛ آقا شما بنشینید، آخر این‌ها از پیغمبر صلی الله علیه و آله وسلم نماینده خواستند، شما چرا دخالت می‌کنید و نماینده تعیین می‌کنید؟ اینها از موارد لاتقدموا بین یدی الله و رسوله است. امام به کسی دعا یاد داد و گفت بگو یحیی و یمیت، ایشان وقتی دعا می‌کرد و می‌گفت یحیی و یمیت، یک چیزی هم از خودش، سلیقه‌ای اضافه کرد و گفت و یمیت و یحیی. حضرت فرمود: لاتقدموا، جلو نیافت من یحیی و یمیت گفتم نه یمیت و یحیی، بله خدا می‌میراند و زنده می‌کند، حرف درست است ولی ما نگفته بودیم. حساب و کتاب هستی فرمول دارد. قانون اسلام هم حساب و کتاب دارد. خب، بعضی از اصحاب پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم می‌خواستند زیادی آدم خوبی بشوند، می‌گفتند ما دیگر با خانممان همخوابی نمی‌کنیم، غذا نمی‌خوریم، و... حضرت فرمود این حرف‌ها چه هست؟ بگویید بیایند. فرمود: من با خانمم زندگی می‌کنم، غذا می‌خورم، هر روز روزه نیستم و گاهی روزه می‌گیرم، شما چرا کاسه از آش داغ‌ترید؟ لاتقدموا، جلو نیافتید. ازدواج موقت را پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم حلال کرد، خلیفه دوم گفت می‌دانم پیغمبر حلال کرده و انا احرمها، این را شیعه و سنی نقل کرده‌اند. آمد خلیفه دوم گفت ازدواج موقت حلال بوده است ولی من می‌گویم که حرام است. و انا احرمها. خب اینجا مصداق این است که لاتقدموا. نباید از پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم جلو بیافتید. خب این جلو افتادن‌ها آفاتی دارد. در سال هشتم هجری پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم برای فتح مکه حرکت کرد و بعضی از مسلمان‌ها در سفر روزه خود را افطار نکردند. فرمود: من آب می‌خورم، در سفر نباید روزه گرفت این‌ها گفتند که نه ما حیفمان می‌آید روزه‌مان را بشکنیم. خب این آیه چه به ما می‌گوید؟ اول آنکه می‌گوید یا ایها الذین آمنوا، یعنی این بستر روانی را ایجاد می‌کند، یعنی شما که ایمان دارید. شما که با خدا رابطه دارید، شما که می‌گویید ما حزب اللهی هستیم، شما که می‌گویید ما ایمان داریم، خود این بسترسازی است. یعنی دستور که می‌خواهی بدهی اول بگو یا ایها الذین آمنوا. در یا ایهالذین آمنوا کتب علیکم الصیام. امام فرمود همین یا ایها الذین آمنوا، آرامشی به انسان می‌دهد که انسان روزه را قبول کند. وقتی گفتی حضرت استاد! یک سوال دارم، دیگر استاد می‌گوید باشد. چون گفتی استاد. اگر گفتی پهلوون! بیا این میز را بلند کنیم، چون گفتی پهلوون می‌گوید باشد. اگر گفتی شما که آدم خیرید و تا حالا خیلی کار خیر کردید! یک وام هم به من بدهید می‌گوید باشد. شما که کار خیر خیلی کردید! بیا این کار خیر هم بکن. یا ایهاالذین آمنوا بستر است. چون سوره سوره ادب است خود خدا هم با کلاس یا ایهاالذین آمنوا با اینها صحبت کرده است. هرگونه بدعت و جعل قانون جلو افتادن است. حکم رسول هم حکم خداست و بی‌احترامی به او هم بی‌احترامی به خداست. لاتقدموا بین یدی الله و رسوله فرقی نمی‌کند. چه فرمان خدا باشد چه فرمان پیغمبر صلی الله علیه و آله وسلم. بعد می‌گوید واتقوالله یعنی التزام عملی باید همراه با تقوای درونی باشد. لاتقدموا در عمل جلو نیافتید، همراه با تقوا. تندروی‌های خودتان را توجیه نکنید، انسان باید قاطعیت داشته باشد، به اسم قاطعیت جلو نیافتید. تند نروید. ان الله سمیع علیم. خدا حرف‌هایتان را می‌شنود. آیه دو هستیم. بشنوید يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَرْفَعُوا أَصْوَاتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ وَلا تَجْهَرُوا لَهُ بِالْقَوْلِ كَجَهْرِ بَعْضِكُمْ لِبَعْضٍ أَنْ تَحْبَطَ أَعْمَالُكُمْ وَأَنْتُمْ لا تَشْعُرُونَ ای کسانی که ایمان آورده‌اید در گفتگو با پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم صدایتان را بلندتر نکنید. این را راجع به پدر هم داریم که اولاد باید صدایش را بلندتر نکند. مثلا اگر پدر من به من گفت: محسن! آرام بگویم: بله. یعنی یک مقدار صدایم زیر صدای پدر باشد. ادب اقتضا می‌کند، صدایتان را بلند نکنید. و لا تجهروا بالقول، یعنی وقتی گفتگو می‌کنید صدایتان را بلندتر از صدای پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم نکنید و آن طوری که خودتان با هم صحبت می‌کنید با پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم صحبت نکنید. یعنی برای پیغمبر صلی الله علیه و آله وسلم یک حریمی قائل بشویم. پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم مقدس است. حالا یک بحثی خواهیم داشت راجع به اینکه ما مقدس داریم. اگر این کار را بکنید اعمال خوبتان از بین می‌رود؛ یعنی بی‌ادبی باعث می‌شود که عملتان از بین برود و ناخواسته و بدون اینکه شما آگاه نباشید عملتان از بین می‌رود. در آیه قبل فرمود از پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم جلو نیافتید، اینجا می‌گوید که صدایتان را بلندتر نکنید. هر دو ادب است. کارهای ما یا اولش خراب است، مثلا ریا است و برای خدا نیست. یا اول برای خداست، کار را شروع می‌کنیم، وسط کار غرور و عجب می‌گیردمان، باز این عجب و غرور خرابمان می‌کند. گاهی اولش برای خداست و وسط کار هم غرور پیدا نمی‌کنیم، اول خدا و وسط هم خدا، بعد از عمل خوب یک گناهی می‌کنیم که خبط می‌شود مثل استخری که پر می‌کنی و بعد زیر آب را می‌کشید یا توپ را باد می‌کنی و بعد سوزن می زنی، خلاص. چیزهایی باعث می‌شود که عمل حبط بشود یکی شرک است، قرآن می‌گوید که اگر مشرک بشوی عملت حبط می‌شود. یکی بی‌ادبی به پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم است، کسی که نسبت به پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم بی‌ادب باشد عملش حبط می‌شود. خب، لقمان به پسرش می‌گوید واغضض من صوتک، صدایت را بلند نکن، بعد می‌گوید ان انکر الاصوات لصوت الحمیر. نسبت به پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم ادب داشته باشید. یک خاطره تلخیست که شیعه و سنی نقل کرده‌اند. متاسفم که این را باید بگویم ولی باید گفت. پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم در لحظه فوت فرمود قلم و کاغذ بیاورید که من یک چیزی بنویسم تا لن تضلوا این لن تضلوا را داشته باشید. لن تضلوا یعنی هرگز گمراه نشوید. قلم و کاغذ بیاورید چیزی بنویسم که هرگز گمراه نشوید. آنجا خلیفه دوم گفت که نه کاغذ لازم نیست، ایشان الان حالش خوب نیست و از فشار بیماری است. یکی گفت قلم و کاغذ بیاوریم، یکی گفت نیاوریم و سر و صدا شد، قرآن می‌گوید داد نزنید بالای سر پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم و یک جسارت هم به پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم شد و آنجا که گفتند پیغمبر صلی الله علیه و آله وسلم نعوذ بالله هزیان می‌گوید. یعنی فشار بیماری طوری شده که حرف‌هایش دیگر بی‌ارزش شده است، یعنی درست ضد قرآن. قرآن می‌گوید و ماینطق عن الهوی، پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم تمام نطقش ان هو الا وحی یوحی، تمام نطق پیغمبر صلی الله علیه و آله وسلم وحی است متاسفانه بعضی‌ها گفتند پیغمبر صلی الله علیه و آله وسلم فشار بیماریش حرف‌هاش اعتبار ندارد قلم و کاغذ را نیاوردند. من اینجا یک لطیفه می‌خواهم بگویم به شرطی که زیادی گوش بدهید. مال خودمم نیست مال علامه سید شرف الدین جبل عاملی است. ایشان می‌گوید قلم و کاغذ نیاوردند و پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم ننوشت اما ما می‌توانیم خط ننوشته را هم بخوانیم. خط ننوشته را چطور می‌خوانی؟ یک کاغذ سفید را چطور می‌خوانی؟ گفت پیغمبر صلی الله علیه و آله وسلم فرمود قلم و کاغذ بیاورید که لن تضلوا، هرگز گمراه نشوید. الان هم کامپیوتر هست بروید پیش کامپیوتر کلمه لن تضلوا را بیاورید، تمام جاهایی که پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم گفته هرگز گمراه نشوید آنجاست که کتاب الله و عترتی، اگر قرآن و اهل بیت داشته باشید لن تضلوا هرگز گمراه نمی‌شوید. اینجا هم نیاوردند، قلم نیاوردند، کاغذ نیاوردند، خط ننوشت، اما چون گفت قلم و کاغذ بیاورید که چیزی بنویسم که لن تضلوا، هرگز گمراه نشوید یعنی چه؟ معلوم می‌شود که می‌خواسته کتاب الله و عترتی را بنویسد. تا حالا شفاهی گفته و حالا می‌خواهد کتبی بنویسد. از این معلوم می‌شود که ما در نماز هم می‌گوییم غیر المغضوب علیهم و لاالضالین، این ولاالضالین همان لن تضلوا است یعنی خدایا ما را جزو ضالین قرار نده. کسی جزو ضالین قرار نمی‌گیرد که دستش به قرآن و اهل بیت باشد. حدود بیش از نود حدیث داریم که کتاب الله و اهل بیتی البته یک حدیث هم داریم که کتاب الله و سنتی. خب، عرض کنم که در اسلام مقدساتی داریم که درباره دفن امام حسن مجتبی علیه السلام آمده که وقتی می‌خواستند پهلوی پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم دفنشان کنند، سر و صدا شد که بالاخره امام حسین علیه السلام فرمود: قرآن می‌گوید که لاترفعوا داد نزنید پهلوی پیغمبر صلی الله علیه و آله وسلم، پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم زنده و مرده ندارد، شما سر قبر پیغمبر صلی الله علیه و آله وسلم داد می‌زنید! و بالاخره با تیراندازی نگذاشتند امام حسن علیه السلام پهلوی پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم دفن بشود. داد نزنید یعنی مقدسند و احترام بگذارید. در اسلام همه چیز مقدسی هست. صحرای مقدس داریم که عرفات است. شب مقدس داریم که شب قدر است. کتاب مقدس که قرآن است. کوه مقدس، انک بالواد المقدس طوی. به هر حال سرچشمه این‌ها این است که هرچیزی که خدایی باشد مقدس است. اولیای خدا مقدس هستند و احترام دارند و نباید ما حرمت‏شکنی کنیم. قرآن مقدس است این ابولهب را اگر به سینه دیوار نوشته باشند، شما می‌توانید به ابولهب تف بیاندازید اما تا مادامی‌که ابولهب در قرآن است که می‌گوید تبت یدی ابی لهب، با دست بی وضو به این ابی لهب هم نباید دست بزنید. ابولهب کافر است و دشمن پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم است. ولی این ابی لهب را از قران بردار بنویس خیابان ابولهب، آدم می‌تواند به آن خیابان تف بیاندازد. به کلمه ابولهب تف بیاندازد. قداست مهم است. یه سنگ را می‌برند و نصفش را می‌گذاردند در مسجد که نجس کردنش حرام است و نصف دیگرش را می‌گذارند در دستشویی که اصلا نجس می‌کنند. پوست گاو چرم است قسمتی از آن را جلد قرآن می‌کنند و قسمتی دیگر را کفش، چرمی‌که کفش شد بوسیدنی نیست، اما چرمی‌که جلد قرآن است می بوسیم. پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم نفر اول هستی است مقدس است و حرمت و احترام دارد لاتقدموا، لاترفعوا اصواتکم، صدایتان را بالا نکنید، ای کسانی که ایمان آورده‏اید در گفتگو با پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم صدایتان را بلندتر از صدای پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم نکنید. آنگونه که خودتان با هم بلند بلند صحبت می‌کنید با پیغمبر صلی الله علیه و آله وسلم این رقمی صحبت نکنید. برای پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم احترام قائل بشوید زیرا پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم مقدس است. احترام دارد. حرمت شکنی نکنید. به این مناسبت من می‌خواستم درباره مقدسات که پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم مقدس است و اینکه افراد همه یک جور نیستند، بعضی زمین‌ها مقدس است، ارض مقدس هم در قرآن داریم. بعضی از زمین‌ها را خدا به موسی می‌گوید که کفش‌هایت را در بیاور این جا مقدس است. فاخلع علیک انک بالواد المقدس طوی. گفتم که پوست گاو را برمی‌دارند و چرمش می‌کنند این چرم اگر جلد قرآن شد ما این چرم را می بوسیم اما اگر کفش شد این کفش را نمی بوسیم. ابولهب اگر اسمش در قرآن است با اینکه کافر است هم نمی‌شود دست بی‌وضو بر رویش گذاشت. زمین‌ها فرق می‌کند، مکان‌ها فرق می‌کند، شب‌ها فرق می‌کند، این احترام به مقدسات را فقط وهابی‌ها قبول ندارند، تمام عقلای کره زمین قبول دارند. حتی کشورهای کمونیسم. من مجسمه رهبران کمونیسم را در کشورهای کمونیسم دیدم، لنین، استالین و...، فرودگاه‌ها به اسم آن‌هاست، خیابان‌ها به اسم آن‌هاست، خود قرآن مقدس است. سه تا لقب برای قرآن آمده است قرآن مجید، مجید یعنی چه؟ یعنی تو هم تمجید کن، قرآن کریم، یعنی تو هم تکریم کن، قرآن عظیم، یعنی تو هم تعظیم کن. در قرآن، قرآن عظیم، مجید و کریم آمده. خب اهل بیت پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم همینطور هستند، حتی کسانی که علوم اهل بیت را دارند، فقیه عادل، اگر کسی فقیه عادل است و حرفی زد، امام فرمود: الرادوا علیهم کالرادوا علینا، اگر کسی حرف فقیه عادل را رد کند انگار اهل بیت را رد کرده است و هر کس اهل بیت را رد کرده است، رسول خدا را رد کرده و هر کس رسول خدا را رد کند خدا را رد کرده است. حدیث است. یک جعبه بود وقتی حضرت موسی متولد شد، چون به فرعون گفته بودند که امسال زنی پسری می‌زاید، این پسر کاخ تو را زیر و رو می‌کند، فرعون گفت هر زنی پسر زائید، بکشید. مادر موسی پسر زائید گیج شد که چه کند؟ خدا به او الهام کرد که شیرش بده و در جعبه بگذار و بیاندازش به دریا، ما این جعبه را به تو بر می‌گردانیم. این جعبه پهلوی یهودیان مقدس بود چون می‌گفتند این جعبه وسیله حفظ حضرت موسی شده است. اسم این جعبه هم در قرآن آمده که یاتیکم التابوت، تابوت یعنی جعبه چوبی که جان موسی را حفظ کرد. خب، پدر و مادر مقدسند، در قرآن خدا پدر و مادر را در کنار خودش گذاشته. قرآن می‌فرماید لا تعبدوا الا ایاه، بندگی نکنید جز خدا را، توحید و بعد از توحید گفته است که و برالوالدین احسانا، چهار مرتبه در قرآن و بر الوالدین احسانا آمده و چهار مرتبه‌اش در کنار توحید است. گفتند که صدایت را زیر صدای پدر قرار بده، جلوی پدر راه نرو، خب، احترام به پدر. لباس‌های احرام حساب دارد، به ما گفتند لباس کفن را از حلال‌ترین پول‌هایت تهیه کن، لباس کفن با باقی لباس‌ها فرق می‌کند. در مسجد گفتند که هر کس می‌خواهد مسجد برود آرایش کرده برود بیرون. یعنی بهترین لباس را بپوشید، بهترین عطر را بزند، خذوا زینتکم عند کل مسجد، سگ نباید بیاید به مسجد، مسجد احترام دارد. بچه‌ای که نمی‌تواند ادرارش را نگه دارد در مسجد نیاید، مسجد احترام دارد. در مسجد جار نزنید که لنگه کفش گم شده و یا فلان چیز پیدا شده، شان مسجد نیست. در مسجد نخوابید، خوابیدن در مسجد، جنب وارد مسجد نشوید، این‌ها همه‌اش احترام در قرآن است. اصلا نذر می‌کردند، مادر مریم هنوز مریم را نزائیده بود و مریم در شکم مادرش بود گفت رب انی نذرت الیک ما فی بطنی محررا، این بچه‌ای که در شکم من است را دربست آزادش می‌کنم یعنی هیچ کاری به او نمی‌دهم فقط دربست خادم مسجد الاقصی بشود. مسجد مقدس است. پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم بعد از خدا مقدس‌ترین فرد است. لاترفعوا اصواتکم فوق صوت النبی. بالاتر از پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم صحبت نکنید. خب، به هر حال این آیه آموزش ادب به ما می‌دهد که ما باید مودبانه همدیگر را صدا بزنیم. خود خدا می‌گوید یا ایهاالذین آمنوا، خود خدا با ادب با ما حرف زده که ما هم مودب باشیم. رهبر امت اسلامی یک جایگاه ویژه‏ای دارد که باید مردم مراعات کنند لاترفعوا اصواتکم فوق صوت النبی، آخرش هم می‌گوید اگر بی ادبی کنید، تهبطوا اعمالکم انتم لاتشعرون، عباداتتان از بین می‌رود در حالی که نمی‌فهمید. خودتان تیشه به ریشه خودتان می‌زنید. خلاصه درس1 سوره حجرات 18 آیه دارد و در مدینه نازل شده است و در این سوره کوچک پنج بار «یا ایها الذین آمنوا» آمده و تکرار شده است. کسی که مومن است، باید مودب به آدابی هم باشد. پس این «ب» در بسم الله خیلی معنا درونش است، به نام او یعنی چه؟ یعنی قبولش دارم و ایمان به او دارم. به نام تمام صفات او. ای کسانی که ایمان آورده‌اید در هیچ کاری بر حکم خدا و پیغمبر پیشی نگیرید در فارسی می‌گوییم کاسه از آش داغتر نباشید. «لاتقدموا بین یدی الله و رسوله»، از خدا و رسول جلو نیافتید. یعنی مثل فرشته‌ها باشید. اگر به این آیه عمل کنیم، جلوی بسیاری از خطاها گرفته می‌شود. چون بسیاری از کارهایی که ما می‌کنیم روی حدس است. بعضی از اصحاب پیغمبر می‌خواستند زیادی آدم خوبی بشوند، گفتند ما دیگر با خانممان همخوابی نمی‌کنیم، غذا نمی‌خوریم و... حضرت فرمود این حرف‌ها چی هست؟ بگویید بیایند، فرمود من با خانمم زندگی می‌کنم، غذا می‌خورم، هر روز روزه نیستم، گاهی روزه می‌گیرم، شما چرا کاسه از آش داغترید؟ لا تقدموا، جلو نیافتید. اول که می‌گوید «یا ایهاالذین آمنوا»، یعنی این بستر روانی را تعیین می‌کند که شما که ایمان دارید، شما که با خدا رابطه دارید. هر گونه بدعت و جعل قانون، جلو افتادن است. حکم رسول هم مثل حکم خداست. بی‌احترامی به او بی‌احترامی به خداست. «لاتقدموا بین یدی الله و رسوله»، فرق نمی‌کند چه فرمان خدا باشد چه فرمان پیغمبر. و اتقوا الله، التزام عملی باید همراه با تقوای درونی باشد. «ان الله سمیع علیم»، خدا حرف‌هایتان را می‌شنود. ای کسانی که ایمان آورده‌اید. در گفتگو با پیغمبر صدایتان را بلندتر نکنید. ادب اقتضا می‌کند. صدایتان را بلند نکنید. ولا تجهروا بالقول آنطوری که خودتان با هم صحبت می‌کنید، با پیغمبر صحبت نکنید. یعنی برای پیغمبر یک حریمی قائل بشوید. پیغمبر مقدس است. یعنی بی‌ادبی باعث می‌شود که اعمالتان از بین برود. چیزهایی باعث می‌شود که عمل حبط بشود: یکی شرک است، یکی بی‌ادبی به پیغمبر است. در اسلام مقدساتی داریم، داد نزنید، یعنی احترام بگذارید. در اسلام همه چیزی مقدس داریم، صحرای مقدس داریم، عرفات. شب مقدس، شب قدر. کتاب مقدس، قرآن. سرچشمه اینها هم این است که هرچیزی خدایی باشد مقدس است. اولیای خدا مقدس هستند، احترام دارند و نباید ما حرمت شکنی کنیم. این احترام به مقدسات را فقط وهابی‌ها قبول ندارند، تمام عقلای کره زمین قبول دارند. حتی کشورهای کمونیسم. اهل بیت پیغمبر حریم دارند، حتی کسانی که علوم اهل بیت را دارند، فقیه عادل، امام فرمود: الرادوا علیهم کالرادوا علینا. کسی که حرف فقیه عادل را رد کند اهل بیت را رد کرده است و هرکس اهل بیت را رد کند رسول خدا را رد کرده است و هر کس رسول خدا را رد کند خدا را رد کرده است. پدر و مادر مقدس هستند، در قرآن خداوند پدر و مادر را در کنار خودش گذاشته است. رهبر امت اسلامی یک جایگاه ویژه دارد که باید مردم مراعات کنند. در آخر هم می‌گوید اگر بی‌ادبی کنید، «تحبطوا اعمالکم و انتم لا تشعرون»، عبادت‌هایتان از بین می‌رود در حالی که نمی‌فهمید، یعنی خودتان تیشه به ریشه خودتان می‌زنید.

+ نوشته شده در  جمعه ۱۳۹۵/۰۳/۱۴ساعت ۱:۱۲ ق.ظ  توسط امید علی منتی  |