|
موضوع :اندیشه اسلامی (1) زندگی انسان تعقل و تفکر انتخاب و اعتقاد درست رفتار و کردار نتیجه : اعتقاد و انتخاب تعقل و تفکر نتیجه بی تعقلی و بی تفکری = حیوان شدن بحث بعدی : تفاوت افراد صالح و غیر صالح : تفاوت در تفکر و تعقل مثال : موبایل ارزان ( ممکن است نرم افزار نداشته باشد) موبایل گران ( نرم افزار دارد ) درس امروز : 1- یکی از مهمترین مسائل انسان چیست؟ شناخت خود انسان است 2- جنبه های مختلف شناخت انسان چیست؟ ( 1- پزشکی 2- تاریخی 3- جامعه شناسی 4- اخلاقی 5- روانشناسی ) 3- منظور از شناخت انسان در اندیشه اسلامی چیست؟ شناخت استعداد و نیروهای خود برای فهم انسان و مجال تکامل انسان برای رسیدگی به کمال و سعادت . شناخت خود که شامل : 1- امیال فطری 2- امیال نفسانی و شهوانی می باشد . امیال فطری را باید شکوفا سازیم و میل های نفسانی و شهوانی را باید تعدیل کنیم . دلایل خود شناسی کدامند : 1- مقدمه کمال انسان است 2- مقدمه ای است برای شناخت جهان 3- مقدمه است برای شناخت خداوند (خودشناسی) 4- حل کننده مشکلات روحی و روانی و فکری و اخلاقی انسان است . اصول دین : 1-توحید2- معاد 3-نبوت اصول دین سه تا هستند – تقلید جایز نیست در اصول دین
4-امامت 5- عدل اخلاق : نیاز ندارم به متخصص دین خود را خودمان باید پیدا کنیم احکام : که شامل ( تعبدی ) و (غیر تعبدی ) می باشد « احکام فقط باید متخصص و مرجع تقلید داشته باشیم » « مجتهد کسی است که جهد و تلاش کرد در مسائل دینی » دین : متخصص دین . مجتهد . فقیه حقیقت انسان :1- مادی ( مادیون ) آخرتی نیست ، بعد از مرگ انسان نابود می شود 2- الهی ( الهیون ) اعتقاد به جهان آخرت . آخرت وجود دارد . دنیا مزرعه آخرت است دو بعد مهم روح کدامند : 1- بعد گرایشی 2- بعد ادراکی الف: حوزه نظری ب: حوزه عملی
1- علم حصولی : نیروی علم حصولی چیست؟ از طریق دین . حواس پنج گانه . از طریق حواس و عقل علم حصولی عبارت است از : 1- حسی 2- عقلی « بدون واسطه » علم حصولی : علمی که از طریق حواس پنج گانه بدست می آوریم 2- علم حضوری : به غم و شادی هایی که در وجود خود انسان است بدون واسطه . علم به چیزهایی با واسطه علم حضوری و شهودی نام دارد « با واسطه » گرایش انسانی ( میل به پرستش ، میل به زیبا پرستی ، میل به عدالت بعد گرایشی : گرایش حیوانی ( میل جنسی ) 1- بحران معرفتی : تنها ابزار شناخت = حس امور غیر مادی از بین می روند. نتیجه مادی گرایی.لمس بحران های انسان معاصر کدامند ؟ 2- بحران اخلاقی : 1-شناخت غیر مادی 2-عدم توجه به خدا 3- تعالیم پیامبران 3-بحران روانی معنوی : افسردگی ،پوچ گرایی و بی معنا بودن زندگی ناشی ازغفلت حقیقت انسان و تعدی ازخداونداست
1- بحران معرفتی : برخی تنها ابزار شناخت را حس و تجربه حسی می دانند که نتیجه آن در امور غیرمادی از دایره شناخت انسان بیرون می رود و در نتیجه می شود مادی گرایی که بحران معرفتی است. 2- بحران اخلاقی : رذایل اخلاقی مثل شهوت رانی ، جنون ، همجنس بازی ، تجاوز به حقوق دیگران ، تزلزل کانون خانواده ناشی از غفلت شناخت غیر مادی انسان و فضایل فطری و عدم توجه به خداوند و تعالیم پیامبران است . معیار خوبی و بدی لذت گرایی و سودگرایی مادی است. 3- بحران روانی و معنوی : افسردگی ، پوچ گرایی ، بی معنا بودن زندگی ناشی از غفلت از حقیقت انسانی و تعدی از خداوند است .
( انواع بحران ها ) 1- بحران معرفتی : دین به بحران معرفتی چه پاسخی می دهد ؟ دین می گوید راه های شناخت علاوه بر حس ، عقل ، شهود عرفانی وحی الهی هم هست وحی الهی ( دین پیامبران و کتاب آسمانی ) 2- بحران اخلاقی : دین به بحران معرفتی چه پاسخی می دهد ؟ دین پشتوانه استوار اخلاق است . خداوند خالق است و امر و نهی های خداوند در قالب وحی برای سعادت انسان نازل کرده است . 3- بحران های روحی و معنوی دین به بحران معرفتی چه پاسخی می دهد ؟ انسانی که خود را نیازمند به خداوند و زندگی دنیوی را محل آزمایشی بداند دیگر زندگی را بی معنا نمی داند و به بحران های روانی غلبه می کند . وسایل مادی آسایش می آورند ولی آرامش نمی آوردند . بحران روانی نتیجه چسبیدن به مادیات معنویات بحران روانی اندیشه هایمان را درست کنیم و هم اخلاق . هم روح و هم روان
« ایمان » ایمان در لغت : از ( آمن ) یعنی امنیت و آرامش یافتن ایمان در اصطلاح : ایمان امری است نفسانی و درونی و روحانی و جایگاه آن قلب است . ایمان : 1- اقرار به زبان ( اقرار زبانی ) : باید عملی هم باشد نه فقظ زبان ( توبه زبانی قبول نیست) 2- عمل به ارکان و اعضا 3- تصدیق قلبی ایمان + اختیار = ایمان اجباری به درد نمی خورد . با اختیار و عقل و استدلال ایمان بیاوریم ایمان اختیاری پاداش دارد نه اجباری اسلام اختیاری با استدلال برهان = قبول توحید نبوت معاد لا اکراه فی الدین : در دین اجباری نیست .
ایمان به خدا که همان توحید است = توحید ایمان به آخرت = معاد متعلقات ایمان : ایمان به پیامبری رسالت = نبوت ایمان به عالم غیب ایمان به عالم شهادت ایمان به قرآن و مکتب آسمانی
عصمت (بدون گناه) - بالاترین مرتبه درجات ایمان : سکینه (آرامش) - پایین ترین مرتبه عصمت : بالاترین (پاکی . طهارت) یعنی هیچ گونه خطا و اشتباهی درجات ایمان : نباشد . بدون خطا و اشتباه = معصوم سکینه : آرامش پایین ترین هر چه معرفت و ایمان بالاتر برود ما هم معصوم می شویم . تقویت ایمان : ایمان را چگونه تقویت کنیم؟ 1- رعایت امر و نهی امر و نهی خداوند را رعایت کنیم تهذیب نفس را پاک کنیم عدم ظلم – نباید ظلم کنیم پایبند بودن 2- به متعلقات ایمان پایبند باشیم خداشناسی شکاکیت موانع ایمان اباحی گری یعنی مباح بودن ایمان : ایمان امری است معنوی و حالتی روحس که جایگاه آن قلب است . عالم شهادت : عالمی است که ما از طریق حواس آنها را درک می کنیم عالم غیب : عالمی است که ما از طریق حواس قابل درک نیست باید از طریق عقل و شهود و رویت قلبی به آن ها اعتقاد یافتن 1- ایمان دارای مرتبه است . درجات ایمان 2- ایمان بالا = تقوای بیشتر 3- بالاترین درجه ایمان = عصمت عمل صالح نتیجه ایمان است . مومن برای اینکه ایمان خود را توانمندتر کند باید چه اموری را مراعات نماید؟ 1- در برابر دستورات خدا تسلیم شود 2- متعلقات ایمان و علم خویش بیفزاید 3- متعلقات ایمان توجه کند و به یاد خدا باشد 4- به هوای نفس غلبه کند و فرمان خدا را زیر پا نگذارد .
سیر در آفاق : مشاهده موجودات و مخلوقات (رسیدن به خدا) راه های شناخت خدا : سیر در انفس : تأمل در خود
کلمه فطرات : فطر = شروع و آغاز = آفرینش = پدید آمدن
در همه افراد یافت می شود = میل به پرستش شدت و ویژگی امور فطر آفرینش همواره ثابت اند یاد گرفتنی نیست
نا امیدی و قطع امید از همه . توجه به خدا راه های شکوفایی فطرات توجه به خاص مخلوقات و فطر آن ها = توجه به آفریننده آن ها هنگام سختی ها ، با توجه به سختی ها
در مواقع نا امیدی فطری بودن خداپرستی سجده کردن ( صدا زدن خداوند) سختی و بلا
فطرت برهان های شناخت خدا علیت نظم امور فطری دو دسته هستند که عبارتند از : 1- شناخت فطر 2- میل و گرایش فکر برهان علیت : خداوند را از طریق برهان علیت ثابت کنیم مقدمه اول : جهان معلول است ( معلول یعنی چه) ؟ آن شی یا چیزی است که برای به وجود آمدن نیازمند جنبه دیگر یعنی علت است . مقدمه دوم : هر معلولی نیازمند علت یا عام است . آزمایشی یا چیزی که وجود آورنده شی یا چیزی دیگر معلول است . مقدمه سوم : دور و تسلسل باطل است: جهان نیازمند علت است و آن علت است و در نهایت به خداوند واجب الوجود ختم می شود . تعریف دوم علت ( علت تامه یا خاص) : یعنی موجودی که با وجود آن موجود دیگر ضرورت پیدا می کند . علت فاعلی : معلول از آن پدید می آید علت مادی : زمینه پیدایش معلول فراهم می کند اقسام علت علت صوری : صورت و فعلیتی که در ماده پدید می آید علت غایی : انگیزه ی فاعل برای انجام کار اثبات معلولیت جهان : 1- محدودیت زمانی 2- محدودیت روحی ، مکانی 3- وابستگی به غیر 4- تغییر پذیری 5- فناپذیری به چه علت تسلسل باطل است ؟ اگر هر یک از علت ها معلول علت دیگری باشد سلسله ای از وابستگی ها خواهیم داشت که وجود وابسته بدون وجود مستقل به وجود نمی آید .
دور آشکار : مصرح
دور پنهان : مضمر تعریف دور : علت وجودی موجود خودش باشد . لازمه دور مقدم بودن موجود به خودش است و آن اجتماع تقطین است . برهان نظم : اثبات خدا . 3 عنصر به وجود آورنده نظم که عبارتند از : 1- فطرت 2-علیت 3-نظم طراحی و برنامه ریزی دقیق ، سازماندهی ، هدف مندی ( دانه های انار) نظم در دانه های انار . نظم در سلول بدن . استدلال : مقدمه اول : جهان دارای نظم است . مقدمه دوم : هر نظمی نیازمند ناظمی است . هرنظمی ناظمی دارد . نتیجه : جهان نیازمند ناظم است (ناظم = خداوند) واجب الوجود خداوند را از طریق برهان نظم اثبات کنید؟ نظم چیست؟ گردآمدن اجزای متفاوت در یک مجموعه برای هدف شاخصه اصلی مجموعه نظم چیست ؟ هدف انواع و اقسام نظم : 1- نظم زیباشناختی 2- نظم غایی 3- نظم علی
1- تعریف نظم زیبا شناختی : اگر گروهی از عناصر به شیوه خاص کنارهم قرار گیرند که ادراک در مواجه با آن احساس لذت کند آن را نظم زیبا شناختی می گویند . مثل تابلوی نقاشی 2- نظم غایی : عناصری که برای یک نتیجه مشخص و با ارزش هماهنگ شده اند مثل موجودات زنده 3- نظم علی : افراد یا عناصری که در یک زمان و مکان برای یک هدفی به وجود می آیند
فرق نظم غایی و علی چیست ؟ در نظم غایی نتیجه دارای ارزش است ولی در نظم علی اینجوری نیست توی نظم نتیجه ارزش ندارد . صفات خداوند : 2 دسته اند : 1- صفات سلبی 2- صفات ثبوتی آیا امکان شناخت صفات خداوند وجود دارد؟ 3 دیدگاه وجود دارد که عبارتند از : 1- اهل تعطیل 2- دیدگاه مشبه 3- بلاشبیه یا امامیه یا عدلیه 1- اهل تعطیل : می گویند عقل توان شناخت اوصاف الهی را ندارد و جایز نیست اوصاف موجودات محدود را با خداوند نامحدود نسبت دهیم جواب رد : با پیراستن و جداکردن ویژگی ها و صفاتی مانند علم ، قدرت از ویژگی های جسمانی و نسبت دادن آنها به خداوند این نظریه رد خواهد شد ( ما نمی توانیم به به صفت علم و قدرت خدا پی ببریم) امروزه دیدگاه (لا ادری گری) یعنی نمی دانند می خوانند و همچنین پوزیتو (تجربه گرا) و حس گرایان مثل میوم و کانت 2- اهل مشبه : برای خداوند مانند انسان اعضا در نظر دارد . جواب رد : جواب رد دیدگاه مشبه : دلیل عقلی اگر خداوند اعضا داشته باشد مرکب می شود و اگر مرکب بود نیازمند می شود و این با واجب الوجود در تضاد است مثال : خداوند مثل انسان دست و پا دارد؟ مرکب از دست و پا لا یحیطون به علما.. شما به خدا احاطه ندارید محدود به نامحدود احاطه ندارد 3- دیدگاه بلاتشبیه : شیعه امامیه اولا : این دیدگاه می گویند اولا چون قرآن انسان را به تعقل و تدبر فرا می خواند و از طرف دیگر آیات و فراوانی صفات خدا را بیان می کند مانند له اسماء الحسنی (برای اوست بهترین نام ها) (سوره مبارکه حشر) ثانیا : خدا انسان را به عبارت فرا می خواند و عبارت مستلزم شناخت است و عبارت بدون شناخت ارزش ندارد . نتیجه : دیدگاه امامیه یا بلاشبیه می گویند . 2 دیدگاه قبلی درست نیست بلکه عقل انسان می تواند اوصاف خدا را بشناسد اما به صورت محدود ولی به حقیقت صفات راه نمی یابد . نتیجه :ای انسان فکرکن 1- خدا صفات خوب دارد 2- خدا می گوید من را پرستش کن 3- شناخت خدا ( خدا را می توانیم بشناسیم اما به صورت محدود) ( به عبارتی بدون شناخت معنا ندارد . خدا قابل شناخت هست اما به صورت محدود )
تعریف شر : عدم خیر ، فقدان کمال ، در دروغ ، سختی و بلا
طبیعی اقسام شر اخلاقی فواید شر : 1- شر ، لازمه ی ذاتی ، عالم ماده 2- شر، علت کشف شدن استعدادها 3- شر، عامل غفلت زدایی 4- شر، هدیه ای به بندگان خاص 5- شر، آزمون الهی منظور از توحید ذاتی : 1- خداوند احد است : یعنی خدا جز ندارد و مرکب نیست . مانند قل هو الله احد 2- خداوند واحد است : یعنی خدایی بی مثل و همانند است مانند هو الله واحد القهار دلایل و امکان معاد : 1- ابراهیم و احیای مردگان 2- زنده شدن عزیر 3- اصحاب کهف 4- زنده شدن بردگان به دست عیسی (ع) 5- رویش گیاهان بر دلایل عقلی معاد : 1- برهان فطرت 2- برهلن حکمت 3- برهان عدالت 4- برهان معقولیت پاسخ های دین به شر : 1- شر ، لازمه جهان مادی است 2- شر ، ناشی از آزادی انسان است 3- شر، ناشی از جزئی نگری 4- شر ناشی از جهل انسان است
+ نوشته شده در یکشنبه ۱۳۹۴/۰۴/۰۷ساعت ۵:۱۸ ب.ظ توسط امید علی منتی
|
|
|
